Wdrażanie AI w małych firmach w Polsce: dystans do UE i wsparcie dla MŚP

Tylko 5,8% polskich firm zatrudniających 10–49 osób korzysta z AI. Sprawdź, jak wygląda dystans do UE i jakie wsparcie cyfryzacji MŚP jest dostępne.

Wykorzystanie AI w małych firmach w Polsce jest wyraźnie niższe niż w krajach Unii Europejskiej, a różnica rośnie wraz ze spadkiem wielkości przedsiębiorstwa. Najnowsze dane Eurostatu z 2025 roku pokazują, że w firmach zatrudniających 10–49 osób AI wykorzystuje 5,8% polskich przedsiębiorstw, podczas gdy średnia unijna dla tej grupy to 17%.

Jak duży jest dystans Polski w wykorzystaniu AI?

Dystans między Polską a UE jest największy wśród firm średniej wielkości i wyraźnie widoczny także w grupie najmniejszych przedsiębiorstw. Duże firmy, choć wciąż w tyle, mają mniejszą lukę.

Grupa firm	Polska (2025)	UE	Różnica (pkt proc.)
Firmy 10–49 osób	5,8%	17%	11,2
Firmy średnie	14,8%	30,4%	15,6
Firmy duże	45,8%	55%	9,2

Źródło danych: Eurostat, 2025. Różnice obliczone na podstawie podanych wartości.

Najmniejsze firmy stoją przed największym wyzwaniem. Mają ograniczone zasoby, mniej osób odpowiedzialnych za technologię i zwykle krótszy czas na eksperymenty.

Dlaczego podstawowa cyfryzacja jest ważna przed AI?

Wskaźnik podstawowej intensywności cyfrowej MŚP pokazuje, jak wiele małych i średnich firm opanowało podstawowe narzędzia cyfrowe. W Polsce wynosi on 59% według danych Komisji Europejskiej z 2025 roku, a średnia unijna to 71,4%. Różnica to 12,4 punktu procentowego.

To ważny sygnał. Sztuczna inteligencja daje najlepsze efekty tam, gdzie dane są uporządkowane, a procesy powtarzalne i opisane. Firma, która nie prowadzi ewidencji w systemie ani nie ma uporządkowanej obsługi klienta, najpierw potrzebuje tych fundamentów.

Czy mała firma potrzebuje dużego budżetu na AI?

Nie. Mała firma zwykle zaczyna od jednego, dobrze dobranego zastosowania, np. odpowiedzi na powtarzalne pytania klientów albo porządkowania dokumentów. Jak pisze w swoim materiale MyCompanyPolska.pl, cytując Amelię Szukowską, wiceprezes Fundacji Koalicji na Rzecz Polskich Innowacji: „Mała firma nie potrzebuje od razu rozbudowanego systemu AI ani wielomilionowego budżetu.”

Wsparcie publiczne też rośnie. Projekt WAMA EDIH w latach 2024–2026 zakłada 1000 usług cyfryzacyjnych dla MŚP o wartości blisko 20 mln zł. W jego ramach przeprowadzono 360 diagnoz dojrzałości cyfrowej, czyli przedsiębiorca może najpierw sprawdzić, na jakim etapie jest jego firma. Fundacja Koalicji na Rzecz Polskich Innowacji zapowiada kontynuację działań, w tym doradztwo w doborze narzędzi.

Jakie finansowanie jest dostępne na rozwój firmy?

Oprócz usług doradczych dostępne są też środki finansowe. Według materiału MyCompanyPolska.pl jedna z ofert oferuje oprocentowanie 0,5% i kwotę do 15 mln zł na rozwój firmy. Warto pamiętać, że to wysoka kwota, a dla małej firmy kluczowe jest, by każda inwestycja miała jasno określony cel i zwrot. Dla porównania, firma Infotower Business Solutions pozyskała ponad 27,7 mln zł z Funduszy Europejskich na projekty AI w medtech, co pokazuje, że środki unijne trafiają również do projektów wykorzystujących sztuczną inteligencję.

Co to oznacza dla Ciebie jako właściciela małej firmy?

Dane pokazują, że luka między Polską a UE dotyczy przede wszystkim najmniejszych firm, więc nadrobienie dystansu jest realne, jeśli podejdzie się do tematu metodycznie. Sensowna kolejność wygląda tak: najpierw sprawdź poziom cyfryzacji firmy, np. w ramach diagnozy oferowanej przez WAMA EDIH; następnie wybierz jeden proces, który jest powtarzalny i czasochłonny; dopiero potem wdrażaj narzędzie AI i mierz efekt. Taka droga wymaga mniej pieniędzy niż duży projekt, a pozwala uniknąć kosztownych błędów.