Polska firma a AI: brakuje wiedzy, nie technologii
Polska wciąż zaraz za średnią unijną w wdrażaniu AI. Eksperci wskazują: problem nie jest dostęp do narzędzi, ale brak strategii i edukacji.
Polska wdrażała sztuczną inteligencję w 2025 roku w zaledwie 8,4% przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 pracowników — znacznie poniżej średniej unijnej wynoszącej 20%. Choć zainteresowanie technologią rośnie (rok wcześniej wskaźnik wynosił 5,9%), tempo wdrożeń w Polsce pozostaje wyraźnie niższe niż w krajach Europy Zachodniej czy Stanach Zjednoczonych.
To zaskakujące, biorąc pod uwagę, że jako użytkownicy prywatni Polacy intensywnie korzystają z modeli językowych takich jak ChatGPT. Dysproporcja między użytkowaniem osobistym a wdrażaniem w biznesie wskazuje na głęboką lukę — nie w technologii, ale w wiedzy i strategii.
Jaki jest największy problem: technologia czy wiedza?
Eksperci są jednoznaczni: bariera nie leży w dostępie do narzędzi ani ich cenie. Dr hab. Piotr Sankowski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS, podkreśla, że głównym problemem jest brak zaufania i zrozumienia, jak AI rozwiązuje konkretne problemy biznesowe.
“Firmy przed wdrożeniem pewnych rozwiązań hamuje przede wszystkim brak zaufania do tego, że to się może do czegoś przydać. Wciąż brakuje edukacji i zrozumienia, ale także partnerskiego podejścia ze strony firm, które wdrażają sztuczną inteligencję” — mówi Sankowski.
Raport McKinsey & Company “The State of AI 2025” potwierdza to zjawisko na globalnym poziomie. Choć 88% badanych przedsiębiorstw korzysta ze sztucznej inteligencji w co najmniej jednej funkcji biznesowej, dwie trzecie nadal znajduje się na etapie eksperymentów lub pilotaży. Tylko około jednej trzeciej firm deklaruje, że wdrożyły AI na większą skalę w swojej działalności.
Gdzie są polskie firmy na mapie wdrożeń AI?
Porównanie pozycji Polski na tle Europy pokazuje skalę opóźnienia:
| Kraj/Region | Odsetek firm wykorzystujących AI (2025) | Status |
|---|---|---|
| Dania | ~40% | Lider unijny |
| Finlandia | ~40% | Lider unijny |
| Unia Europejska (średnia) | 20% | Benchmark |
| Polska | 8,4% | Poniżej średniej |
| Polska (2024) | 5,9% | Rok wcześniej |
Wzrost z 5,9% do 8,4% w ciągu roku to 42-procentowy wzrost względny — co pokazuje, że zainteresowanie AI w polskich firmach rośnie. Jednak tempo pozostaje wolne w porównaniu z krajami, które już osiągnęły 40% penetracji.
Co to oznacza dla małej firmy?
Dla małych przedsiębiorstw ta sytuacja ma dwa oblicza. Z jednej strony — opóźnienie Polski daje szansę na naukę na błędach firm z Europy Zachodniej, które już eksperymentują z AI. Z drugiej — brak lokalnej edukacji i wsparcia sprawia, że wdrożenie wymaga większego wysiłku.
Eksperci wskazują, że rozwiązanie nie leży w czekaniu na droższe, zaawansowane modele z USA czy Chin. “Nie do wszystkich problemów potrzebujemy dużych modeli językowych. Większość można rozwiązać suwerennymi rozwiązaniami tworzonymi w Polsce” — mówi prof. Sankowski.
To oznacza, że małe firmy mogą zacząć od:
- Zidentyfikowania konkretnego problemu (np. obsługa klienta, automatyzacja administracji, analiza danych sprzedażowych)
- Wyboru odpowiedniego narzędzia — niekoniecznie najnowocześniejszego, ale dopasowanego do potrzeby
- Pilotażu na małej skali — zamiast od razu dużych inwestycji
- Edukacji zespołu — zrozumienia, jak AI wspiera pracę, a nie ją zastępuje
Przyszłość: od chatbotów do systemów agentowych
Rynek AI szybko ewoluuje poza chatboty i generowanie treści. Coraz większą rolę odgrywają systemy agentowe (agentic AI) — rozwiązania, które potrafią samodzielnie planować i wykonywać złożone zadania, korzystając z wielu narzędzi jednocześnie.
Z badania OpenAI “The Shift to Agentic AI: Evidence from Codex” wynika, że liczba aktywnych użytkowników takich rozwiązań wzrosła w pierwszej połowie 2026 roku ponad pięciokrotnie. Coraz częściej korzystają z nich przedsiębiorstwa, a nie tylko programiści.
McKinsey & Company potwierdza duże zainteresowanie: 23% firm deklaruje skalowanie technologii agentów AI w co najmniej jednej funkcji biznesowej, a kolejne 39% rozpoczęło eksperymenty.
Dla małych firm to ma praktyczne znaczenie — systemy agentowe mogą automatyzować procesy takie jak:
- Obsługa pierwszego kontaktu z klientem (bez angażowania człowieka w każdą wiadomość)
- Przetwarzanie zamówień i faktur
- Raportowanie i analiza danych
- Planowanie i zarządzanie projektami
Edukacja i partnerstwo zamiast sprzedaży licencji
Klucz do przyspieszenia wdrożeń w Polsce leży w zmianie podejścia dostawców i edukacji przedsiębiorców. “Nie chodzi o sprzedaż licencji, ale o to, żeby firma, w której wdrażamy rozwiązanie, rzeczywiście zyskała biznesowo” — podkreśla prof. Sankowski.
To oznacza, że dostawcy powinni:
- Pomagać firmom zidentyfikować problemy, które AI może rozwiązać
- Doradzać w wyborze rozwiązań dostosowanych do budżetu i skali
- Wspierać wdrożenie i pomiar wyników
- Edukować zespoły, a nie tylko sprzedawać oprogramowanie
Z perspektywy małej firmy — szukaj partnerów, którzy są gotowi pracować nad twoimi problemami, a nie tylko oferują najnowsze narzędzie.
Perspektywa do 2030 roku
Komisja Europejska zakłada, że do 2030 roku co najmniej 75% przedsiębiorstw będzie wykorzystywać AI, chmurę obliczeniową lub analizę danych. Dla Polski to oznacza niemal dziewięciokrotny wzrost z obecnych 8,4%.
Aby to osiągnąć, potrzebne są:
- Programy edukacyjne dla przedsiębiorców i pracowników
- Wsparcie publiczne dla wdrożeń w sektorze MŚP
- Budowanie ekosystemu lokalnych dostawców i konsultantów
- Wymiana doświadczeń między firmami, które już wdrożyły AI
Polskie firmy nie muszą czekać na idealne warunki. Mogą zacząć teraz — od edukacji, małych eksperymentów i wyboru problemów, które AI rzeczywiście rozwiąże. Tempo wdrożeń będzie rosnąć, gdy zniknie luka między wiedzą a działaniem.
Najczęstsze pytania
Ile procent polskich firm używa sztucznej inteligencji?
W 2025 roku sztuczną inteligencję wykorzystywało 8,4% polskich przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 pracowników. To wzrost z 5,9% w 2024 roku, ale wciąż poniżej średniej unijnej wynoszącej 20%.
Jaka jest główna bariera we wdrażaniu AI w polskich firmach?
Nie jest to brak dostępu do technologii czy wysokie koszty, ale przede wszystkim brak wiedzy, jak AI rozwiązuje konkretne problemy biznesowe, oraz brak zaufania do jej efektywności. Firmom brakuje edukacji i partnerskiego wsparcia.
Jakie są różnice między tradycyjnymi chatbotami a systemami agentowymi?
Chatboty odpowiadają na pytania użytkownika, podczas gdy systemy agentowe (agentic AI) samodzielnie planują i wykonują złożone zadania, korzystając z wielu narzędzi jednocześnie — bez konieczności ciągłej interwencji człowieka.
Ile firm faktycznie skaluje AI na większą skalę?
Globalnie tylko około jednej trzeciej firm deklaruje wdrożenie AI na większą skalę. Dwie trzecie pozostaje na etapie eksperymentów lub pilotaży, co wskazuje na powolne tempo transformacji.
Czy małe firmy mogą wdrażać AI bez ogromnych budżetów?
Tak. Eksperci podkreślają, że większość problemów biznesowych można rozwiązać suwerennymi rozwiązaniami tworzonymi w Polsce, które nie wymagają dużych modeli językowych ani gigantycznych inwestycji.
Na podstawie: PulsHR. Tekst opracowany redakcyjnie.