Narzędzia i Aplikacje

AI i środowisko: co muszą ujawnić firmy technologiczne

Sekretarz Generalny ONZ wzywa firmy AI do przejrzystości. Centra danych zużywają więcej prądu niż 190 krajów.

Redakcja · 24 czerwca 2026
Close-up of a modern server unit in a blue-lit data center environment.
Fot. panumas nikhomkhai / Pexels · Pexels License

Sekretarz Generalny ONZ António Guterres wezwał firmy rozwijające sztuczną inteligencję do pełnego ujawnienia swojego wpływu na środowisko, podkreślając, że ukryte koszty ekologiczne AI już nie mogą pozostać ukryte.

Durant przemówienia na London Climate Action Week Guterres zaproponował AI Environmental Transparency Initiative – inicjatywę, która ma zmuszać firmy technologiczne do mierzenia i publicznego ujawniania danych o emisjach dwutlenku węgla, zużyciu wody oraz powierzchni ziemi potrzebnych do zasilania ich operacji. To nie jest zwykły apel – to wyraźny sygnał, że branża AI stoi przed rosnącą presją regulacyjną ze strony rządów i społeczności lokalnych.

Jak duży jest naprawdę problem energetyczny AI?

Liczby są zdumiewające. Badanie ONZ opublikowane na początku 2025 roku wykazało, że centra danych napędzające sztuczną inteligencję zużyły w tym roku więcej energii elektrycznej niż wszystkie państwa świata z wyjątkiem zaledwie dziesięciu. Do 2030 roku sytuacja będzie jeszcze bardziej dramatyczna – obiekty te mogą zużywać więcej prądu niż wszystkie kraje z wyjątkiem pięciu.

Co ważne, zużycie wody, energii i zanieczyszczenia związane z AI mają się podwoić w zaledwie cztery lata. Centra danych odpowiadały za około 1,5 procent globalnego zużycia energii elektrycznej w 2025 roku, ale do 2030 roku udział ten ma wzrosnąć do niemal 3 procent. Dla porównania – to więcej niż całkowite zużycie energii przez wiele krajów europejskich.

Skąd pochodzi ta energia?

Tuż tutaj leży problem. Choć wiele dużych firm technologicznych zobowiązało się zasilać swoją działalność czystszymi źródłami energii, rzeczywistość wygląda inaczej. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej:

Źródło energiiUdział w zasilaniu centrów danych
Węgiel30%
Odnawialne źródła (wiatr, słońce, hydroenergetyka)27%
Gaz ziemny26%
Energetyka jądrowa15%

Najgorsza wiadomość? Szacuje się, że w ciągu następnych pięciu lat odnawialne źródła energii zaspokoją zaledwie połowę rosnącego zapotrzebowania centrów danych. Wyścig we wdrażaniu AI utrudnia dotrzymanie obietnic klimatycznych i powoduje gwałtowny wzrost emisji gazów cieplarnianych.

Co konkretnie żąda Guterres?

Sekretarz Generalny ONZ postawił jasne warunki. Firmy AI powinny:

  1. Ujawnić dane o emisjach – pełną przejrzystość dotyczącą wpływu na środowisko, w tym emisji CO₂, zużycia wody i zajmowanej powierzchni ziemi
  2. Zobowiązać się do czystej energii – do 2030 roku wszystkie obiekty powinny być zasilane wyłącznie energią z odnawialnych źródeł (wiatr, słońce)
  3. Ujednolicić raportowanie – wprowadzić standardowe metryki do mierzenia i porównywania wpływu na środowisko w całej branży

“Koniec z ukrytymi kosztami” – mówił Guterres na największej w Europie niezależnej konferencji klimatycznej. “Czas powiedzieć całą prawdę”.

Co to oznacza dla małych firm?

Małe firmy, które wdrażają AI w swoich operacjach, powinny być świadome kilku rzeczy. Po pierwsze, presja regulacyjna będzie rosnąć – już teraz społeczności lokalne domagają się przejrzystości od firm budujących centra danych. Po drugie, koszty energii dla operacji AI będą rosnąć, szczególnie jeśli będą zasilane paliwami kopalnymi.

To oznacza, że już teraz warto szukać dostawców AI i narzędzi, którzy mogą wykazać, że ich infrastruktura jest zasilana czystą energią. Firmy takie jak Amazon i Google już planują opierać się szczególnie na energetyce słonecznej i jądrowej – to trend, który będzie się nasilać.

Po trzecie, sztuczna inteligencja sama może być rozwiązaniem problemu. AI może poprawiać efektywność energetyczną, ograniczać zanieczyszczenia i emisje – ale tylko jeśli będzie zasilana czystą energią. To paradoks, który branża musi rozwiązać w ciągu najbliższych lat.

Czy jest jakaś dobra wiadomość?

Tak. Produkcja czystej energii – w dużej mierze z instalacji słonecznych i wiatrowych – w ubiegłym roku rosła szybciej niż globalne zapotrzebowanie na energię elektryczną. Udział odnawialnych źródeł po raz pierwszy we współczesnej historii przekroczył jedną trzecią światowego miksu energetycznego, a udział węgla w globalnej produkcji prądu spadł poniżej jednej trzeciej.

Chiny pozostają głównym motorem światowej transformacji w kierunku czystej energii, a w Europie produkcja prądu z paliw kopalnych generalnie spada. Rosnąca skala inwestycji w odnawialne źródła obniża koszty technologii i przyspiesza ich upowszechnienie.

Jednak ten pozytywny trend jest zagrożony. Stany Zjednoczone pod rządami prezydenta Donalda Trumpa postawiły na węgiel, ropę i gaz, drastycznie ograniczając wsparcie dla odnawialnych źródeł energii. To pokazuje, że transformacja energetyczna nie jest przesądzona – wymaga stałego zaangażowania politycznego i biznesowego.

Podsumowanie: co robić teraz?

Małe firmy powinny monitorować rozwój AI Environmental Transparency Initiative i przygotować się na rosnące wymagania dotyczące przejrzystości. Warto już teraz zadawać pytania dostawcom AI o źródła energii zasilające ich infrastrukturę. Inwestycja w narzędzia AI zasilane czystą energią to nie tylko kwestia odpowiedzialności społecznej – to również przygotowanie się na przyszłe regulacje i preferencje klientów, którzy coraz bardziej zwracają uwagę na ślad węglowy firm, z którymi współpracują.

Najczęstsze pytania

Ile energii zużywają centra danych AI?

W 2025 roku centra danych napędzające AI zużyły więcej energii elektrycznej niż wszystkie kraje świata z wyjątkiem dziesięciu, stanowiąc 1,5 proc. globalnego zużycia energii elektrycznej. Do 2030 roku udział ten ma wzrosnąć do prawie 3 proc., a obiekty mogą zużywać więcej prądu niż wszystkie kraje z wyjątkiem pięciu.

Co to jest AI Environmental Transparency Initiative?

To inicjatywa zaproponowana przez Sekretarza Generalnego ONZ António Guterresa, która wzywa firmy z branży sztucznej inteligencji do mierzenia i ujawniania danych o swoim wpływie na środowisko, w tym emisjach CO₂, zużyciu wody i zajmowanej powierzchni ziemi.

Jakie źródła energii zasilają centra danych?

Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej około 30 proc. energii elektrycznej zużywanej przez centra danych pochodzi z węgla, 27 proc. z odnawialnych źródeł (wiatr, słońce, hydroenergetyka), 26 proc. z gazu ziemnego, a 15 proc. z energetyki jądrowej.

Czy sztuczna inteligencja może pomóc w walce ze zmianami klimatu?

Tak – AI może poprawiać efektywność energetyczną, ograniczać zanieczyszczenia i emisje. Jednak aby w pełni wykorzystać ten potencjał, centra danych muszą być zasilane czystą energią z odnawialnych źródeł.

Jakie zobowiązania powinny podjąć firmy AI do 2030 roku?

Guterres wezwał firmy AI do zobowiązania się, że do 2030 roku ich obiekty będą zasilane wyłącznie energią pochodzącą z odnawialnych technologii, takich jak wiatr i słońce, oraz do pełnej przejrzystości w raportowaniu wpływu na środowisko.

Na podstawie: Euronews. Tekst opracowany redakcyjnie.