Administracja i Back-office

Firmy wydają więcej na AI, ale rzadko mierzą zwrot z inwestycji

Coraz więcej firm zwiększa budżety na sztuczną inteligencję, lecz większość nie wie, czy przynoszą one zwrot. Sprawdź, co pokazują dane i jak mierzyć efekty.

Autor: Monika Pawlak, 13 listopada 2026
Open laptop displaying financial graphs and analytics with documents nearby, ideal for business presentations.
Fot. Tiger Lily / Pexels · Pexels License

Polskie firmy coraz chętniej przeznaczają pieniądze na sztuczną inteligencję, jednak tylko nieliczne potrafią udokumentować, co dzięki niej zyskują. Według raportu Microsoftu, opartego na badaniu BGR Quantic przeprowadzonym metodą CAWI w dniach 4–30 maja, wydatki na AI rosną, a mierzenie zwrotu z tych inwestycji wciąż pozostaje rzadkością.

Badanie objęło 1126 osób z firm zatrudniających co najmniej 100 pracowników, więc dotyczy przede wszystkim średnich i większych organizacji. Dla właścicieli małych firm wnioski są jednak równie istotne, bo problem braku pomiaru dotyczy każdej skali działania.

Ile polskich firm zwiększa wydatki na AI?

Blisko połowa badanych firm, dokładnie 48,2%, zwiększyła nakłady na AI w ciągu roku. Budżet znacząco wyższy niż obecnie zapowiada 20% firm, a jedynie 4,2% ograniczyło wydatki. Ta różnica pokazuje wyraźny kierunek: inwestycje w sztuczną inteligencję są raczej rosnące niż wstrzymywane.

Dlaczego firmy nie mierzą zwrotu z AI?

Formalnie zwrot z AI mierzy za pomocą wskaźników około 1 na 9 firm, czyli 11,5% badanych. Aż 57,3% nie prowadzi takiego pomiaru albo nie ma do tego metodologii. Trudność w mierzeniu efektów wskazuje jako barierę 38,2% firm.

Co istotne, bariera rośnie wraz ze skalą wdrożenia. Przed wdrożeniem AI problem zgłasza 34,8% firm, a po szerokim lub strategicznym wdrożeniu już 40,5%. Im więcej obszarów obejmuje technologia, tym trudniej wskazać, co konkretnie przynosi wynik.

Jakich efektów oczekują firmy po wdrożeniu AI?

Najczęściej wskazywanym celem są niższe koszty operacyjne, na które liczy 29,6% firm. Dalej plasuje się lepsza obsługa klienta (17,9% wskazań), trafniejsze decyzje (16,3%) oraz wzrost przychodów (13,3%). Oczekiwania dotyczące oszczędności czasu są bardziej konkretne: 24,2% firm spodziewa się oszczędności równej pracy 21–50 osób, a 19,4% – równej pracy ponad 50 osób.

Oczekiwany efektOdsetek firm lub wskazań
Niższe koszty operacyjne29,6% firm
Lepsza obsługa klienta17,9% wskazań
Trafniejsze decyzje16,3% wskazań
Wzrost przychodów13,3% wskazań

Czy dojrzałość wdrożeń zmienia podejście do pomiaru?

Tak, i to wyraźnie. Firmy najbardziej zaawansowane, stanowiące 10,3% badanych, mierzą zwrot z AI w 16,4% przypadków. Wśród firm w stagnacji odsetek spada do 5,9%. Podobna zależność widoczna jest w budżetach: połowa firm dojrzałych zwiększa wydatki rok do roku, podczas gdy wśród firm w stagnacji robi to 37,1%.

Grupa firmPomiar zwrotu z AIWzrost budżetu r/r
Najbardziej zaawansowane (10,3% badanych)16,4%50% firm dojrzałych
W stagnacji5,9%37,1% firm w stagnacji

Wniosek wynika z samych liczb: firmy, które mierzą efekty, łatwiej podejmują decyzję o kolejnych inwestycjach. Pomiar nie jest więc dodatkiem, lecz warunkiem skalowania AI.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli prowadzisz małą firmę i planujesz wydatki na sztuczną inteligencję, zacznij od prostego pytania: który koszt lub proces ma się zmienić? Ustal jeden wskaźnik przed wdrożeniem, na przykład czas poświęcany na obsługę zapytań, liczbę ręcznie przetwarzanych dokumentów albo koszt jednej transakcji. Bez punktu odniesienia po kilku miesiącach trudno ocenić, czy narzędzie się zwróciło.

Pamiętaj też, że większość firm nie mierzy efektów, dlatego wdrożenie bez metodologii to ryzyko. Zanim zwiększysz budżet, sprawdź, czy poprzednie wydatki dały widoczny rezultat. Dane pokazują, że oszczędności kosztów są najczęstszym oczekiwaniem, więc warto zacząć właśnie od nich.

Na podstawie: PulsHR.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.