Administracja i Back-office

Jak mierzyć zwrot z AI w firmie? Dane o wydatkach polskich przedsiębiorstw

Tylko 11,5% firm w Polsce mierzy zwrot z AI. Sprawdź, dlaczego tak mało przedsiębiorstw liczy efekty i jak zacząć pomiar w swojej firmie.

Autor: Monika Pawlak, 4 listopada 2026
A professional woman analyzes financial charts on a laptop and paper for business insights.
Fot. Kampus Production / Pexels · Pexels License

Według badania przeprowadzonego w maju 2026 roku przez BGR Quantic na zlecenie Microsoftu, większość polskich firm zamierza wydawać więcej na sztuczną inteligencję, lecz niemal nikt nie potrafi udowodnić, co te pieniądze przynoszą. Ta rozbieżność jest najważniejszym wnioskiem dla każdego, kto rozważa wdrożenie AI, także w firmie zatrudniającej kilka lub kilkanaście osób.

Ile polskie firmy planują wydać na AI?

Większość przedsiębiorstw deklaruje dalsze inwestycje. Prawie połowa badanych (48,2%) zamierza zwiększyć nakłady na AI w horyzoncie 12 miesięcy. Wyraźne podniesienie budżetu planuje 20% firm, a jedynie 4,2% bierze pod uwagę cięcia. Ankietę przeprowadzono metodą CAWI w dniach 4–30 maja 2026 roku. Wzięło w niej udział 1126 osób odpowiedzialnych za IT lub AI w firmach z co najmniej 100 pracownikami.

Dlaczego tak mało firm mierzy zwrot z AI?

Mierzy go zaledwie 11,5% przedsiębiorstw. Co więcej, 57,3% badanych nie prowadzi takich pomiarów albo nie ma do tego metody. W praktyce oznacza to, że na jedną firmę liczącą efekty przypada około pięć, które ich nie liczą.

Barierą jest przede wszystkim trudność z pomiarem rezultatów. Wskazało ją 38,2% firm. Problem nasila się w różnych fazach projektu: na początku wdrożeń zgłasza go 34,8% respondentów, a przy szerokim wykorzystaniu narzędzi już 40,5%. Im więcej osób korzysta z AI, tym trudniej wyodrębnić jej wkład w wynik.

Czego firmy oczekują po wdrożeniu AI?

Najczęściej wymienianym celem jest obniżenie kosztów operacyjnych (29,6% wskazań). Dalej plasują się lepsza obsługa klientów (17,9%), trafniejsze decyzje (16,3%) i wzrost przychodów (13,3%). Warto zauważyć, że przy tych oczekiwaniach najłatwiej o mierzalne wskaźniki: liczbę godzin, koszt jednostkowy czy czas odpowiedzi.

Oszczędność czasu pracy ma wymiar liczbowy. 24,2% firm spodziewa się zaoszczędzić 21–50 etatów rocznie, a 19,4% – więcej niż 50 etatów. Takie cele da się zapisać jako konkretne wartości jeszcze przed startem projektu.

Kto najczęściej mierzy efekty AI?

Zaawansowanie wyraźnie różni wyniki. Do najbardziej dojrzałych firm należy 10,3% badanych. Pomiar zwrotu prowadzi 16,4% przedsiębiorstw zaawansowanych, podczas gdy wśród firm o niskiej gotowości odsetek ten wynosi 5,9%.

Istotna jest też integracja z danymi. Firmy, które nie połączyły AI z własnymi zbiorami danych, mierzą zwrot w 7,6% przypadków. Wśród w pełni zintegrowanych odsetek ten rośnie do 16,1%. Dane są więc warunkiem wiarygodnego pomiaru, a nie dodatkiem.

WskaźnikWartość
Firmy planujące zwiększyć nakłady na AI w 12 mies.48,2%
Firmy mierzące zwrot z AI11,5%
Firmy nie mierzące zwrotu lub bez metodologii57,3%
Bariera pomiaru efektów38,2%
Oczekiwanie obniżki kosztów operacyjnych29,6%
Pomiar zwrotu – firmy zaawansowane16,4%
Pomiar zwrotu – niska gotowość5,9%
Pomiar zwrotu – pełna integracja z danymi16,1%

Jak zacząć mierzyć zwrot z AI w swojej firmie?

Najprostszą zasadą jest zdefiniowanie mierzalnych korzyści przed uruchomieniem pilotażu. Bank Millennium, opisany w materiale ITwiz, określa wartości już na starcie projektów, a następnie je weryfikuje po wdrożeniu. Podobne podejście rekomenduje Karol Mazurek z Microsoft, według którego miarę sukcesu trzeba ustalić przed pilotażem.

Drugi wniosek dotyczy samej liczby użytkowników. Arkadiusz Olszak z Polpharma Group zwraca uwagę, że liczba osób korzystających z narzędzi pokazuje zasięg technologii, ale sama w sobie nie świadczy o sukcesie.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli prowadzisz małą firmę i myślisz o AI w sprzedaży, obsłudze klienta lub administracji, zacznij od prostego arkusza: jaki proces ma działać lepiej, ile czasu lub pieniędzy kosztuje go teraz i jaki wynik uznasz za sukces. Bez takiej bazy trudno odróżnić realną poprawę od wrażenia. Przed zakupem narzędzia sprawdź też, czy da się je połączyć z danymi, którymi już dysponujesz, bo to wyraźnie wpływa na możliwość pomiaru efektów. Dane z badania pokazują, że nawet duże organizacje mają z tym trudność, więc przejrzysta metoda pomiaru może stać się twoją przewagą.

Na podstawie: ITwiz. Tekst opracowany redakcyjnie.