AI a zyski firm: dlaczego inwestycje nie zawsze się zwracają
Dlaczego inwestycje w AI nie zawsze przekładają się na zyski? Analizujemy wyniki badania EY-Parthenon i wyciągamy wnioski dla małych firm.
Inwestycje w sztuczną inteligencję nie przekładają się automatycznie na wyższe zyski firm. Z badania EY-Parthenon „CEO Outlook”, przeprowadzonego wśród 1200 prezesów dużych przedsiębiorstw w 21 krajach i pięciu sektorach gospodarki, wynika, że kluczowym ograniczeniem są przestarzałe modele operacyjne i procedury, a nie sama technologia.
Dlaczego AI nie zawsze podnosi wynik finansowy?
Wielu prezesów widzi w AI szansę na szybszy wzrost, jednak samo wdrożenie narzędzia nie wystarcza. Według badania połowa liderów uważa, że sztuczna inteligencja może zwiększyć produktywność, ale znaczna część z nich napotyka opór wewnątrz organizacji.
Główną barierą okazują się utrwalone schematy pracy. Jeśli firma działa według procedur sprzed kilku lat, nowe narzędzie dopasowuje się do starego sposobu pracy i zyskuje tylko część potencjalnych korzyści. Paweł Bukowiński z EY-Parthenon w Polsce zwraca uwagę, że modele operacyjne utrwalają stare procedury, co tłumaczy, dlaczego technologia nie przynosi oczekiwanego efektu.
Gdzie znikają zyski z efektywności?
Część efektów AI nie trafia do wyniku netto. Blisko jedna czwarta prezesów wskazuje, że wzrost zysków pochłaniają zarządzanie ryzykiem i wymogi regulacyjne. W praktyce oznacza to, że każde nowe narzędzie musi przejść przez kontrolę zgodności, a czas i koszty tej kontroli obciążają budżet.
Pozostali prezesi częściej przeznaczają wzrost wydajności na rozwój i innowacje. Różnica między tymi grupami pokazuje, że o tym, co stanie się z oszczędnościami, decyduje przede wszystkim decyzja zarządu, a nie samo wdrożenie.
W których obszarach firmy stosują AI najczęściej?
Badanie pokazuje, że AI jest szeroko wykorzystywana w analizie ryzyka, finansów i rynku. Poniższe zestawienie zbiera wskazania respondentów dotyczące tych zastosowań.
| Obszar zastosowania AI | Świat | Europa |
|---|---|---|
| Ocena ryzyka i zgodności | 48% | 44% |
| Analiza finansowa i wycena | brak danych | 47% |
| Analiza rynku i konkurencji | 45% | 41% |
Warto zauważyć, że w Europie najwięcej prezesów sięga po AI w analizie finansowej, a nie w obszarze operacyjnym czy sprzedażowym. Wynika z tego, że europejskie firmy traktują sztuczną inteligencję przede wszystkim jako narzędzie wspierające decyzje zarządcze.
Jak firmy planują zmiany w portfelu i kapitale?
Badanie objęło także plany strategiczne. Gotowość do transakcji M&A w ciągu 12 miesięcy zadeklarowało 51% prezesów na świecie i 49% w Europie. Dla porównania, w poprzedniej edycji badania na świecie ten odsetek wynosił 62%, co oznacza spadek ostrożności wobec fuzji i przejęć.
Europejscy szefowie częściej niż inni wskazują na sojusze, partnerstwa i joint venture (44%). Z kolei 23% prezesów planuje przekształcenie portfela lub zbycie akcji, a co czwarty respondent liczy na wzrost opierający się na własności intelektualnej i licencjonowaniu.
Jakie firmy wzięto pod uwagę w badaniu?
Próba była zróżnicowana pod względem przychodów. Blisko jedna trzecia firm osiągała ponad 5 mld USD, a 31% mieściło się w przedziale od 1 do 4,6 mld USD. Firmy z przedziału od 500 do 999,9 mln USD stanowiły 20% próby, a poniżej 500 mln USD – 19%.
To ważne zastrzeżenie dla małych przedsiębiorców. Wnioski dotyczą przede wszystkim dużych organizacji, które dysponują rozbudowanymi działami compliance i ryzyka. W mniejszej firmie część tych problemów pojawia się w innej skali, ale mechanizm pozostaje podobny.
Co to oznacza dla Ciebie, jeśli prowadzisz małą firmę?
Badanie pokazuje, że sama technologia to połowa sukcesu. Zanim wdrożysz kolejne narzędzie AI, sprawdź, jak wygląda obecny przebieg pracy: kto podejmuje decyzje, gdzie dokumenty krążą między osobami i które procedury nie były aktualizowane od lat.
Praktyczna kolejność działań wygląda tak: najpierw uprość procesy administracyjne i ustal zasady zgodności, dopiero potem wybierz narzędzie AI do konkretnego zadania, na przykład analizy konkurencji czy przygotowania wyceny. Taki układ ogranicza ryzyko, że nowe rozwiązanie zostanie dołożone do starych schematów i nie przyniesie oczekiwanych oszczędności.
Na podstawie: MamStartup. Tekst opracowany redakcyjnie.