Suwerenność cyfrowa firmy: jak nie oddać kontroli nad danymi
Suwerenność cyfrowa to nie tylko ochrona przed włamaniem. Sprawdź, jakie warunki umowy i pytania przy wyborze chmury pomogą zachować kontrolę nad danymi firmy.
Suwerenność cyfrowa firmy to zdolność decydowania o tym, kto ma dostęp do jej danych i na jakich warunkach, a nie tylko zabezpieczenie systemów przed włamaniem. Temat wrócił na agendę podczas konferencji Polcom Biznes IT Trends, zorganizowanej 1 października w centrum danych w Skawinie. Na miejscu było ponad 100 osób, a w wersji online wydarzenie śledziło prawie 500 uczestników.
Dlaczego dane firmy są traktowane jak zasób?
Dane są dziś traktowane jako zasób porównywalny z ziemią, pracą, kapitałem i energią. Marcin Gwóźdź, prezes Polcom, zaliczył je do piątego zasobu w gospodarce podczas wspomnianej konferencji. Problem polega na tym, że w księgowości dane nie mają wartości, a umowy zwykle nie opisują ich jako aktywa. Firma może więc mieć ogromny kapitał informacyjny, którego nikt nie wycenia i nie chroni kontraktowo.
Czym różni się ochrona przed włamaniem od suwerenności?
Cyberbezpieczeństwo odpowiada na pytanie, czy ktoś z zewnątrz może wejść do systemu. Suwerenność odpowiada na inne pytanie: kto ma prawo dostępu do danych, także wtedy, gdy wszystko działa poprawnie. Wiesław Wilk, wiceprezes Polcom, zilustrował tę różnicę przypadkiem Rafała Brzoski, którego wizerunek wykorzystano w fałszywych reklamach. Mimo wyroków polskiego sądu materiały nie zostały usunięte przez dwa lata. Firma może mieć świetne zabezpieczenia, a mimo to nie kontrolować tego, co dzieje się z jej treściami u dostawcy.
Jakie zapisy w umowie chronią dane firmy?
Najskuteczniejszą ochroną są konkretne zapisy w umowie, a nie deklaracje w materiałach marketingowych. Poniższa tabela zestawia obszary, które warto sprawdzić przed podpisaniem umowy z dostawcą chmury.
| Obszar | Pytanie kontrolne | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| Podwykonawcy | Kto jeszcze przetwarza nasze dane? | Dostęp może mieć ktoś, z kim nie mamy umowy |
| Dostęp do danych | Kto z ramienia dostawcy ma uprawnienia administratora? | Kontrola nad uprawnieniami chroni przed nadużyciami |
| Audyt | Czy możemy sprawdzić, jak dane są przetwarzane? | Bez audytu trudno potwierdzić deklaracje |
| Zmiana operatora | Na jakich warunkach odejdziemy z usługi? | Od tego zależy realna swoboda wyboru |
| Przenoszalność | W jakim formacie dostaniemy dane z powrotem? | Dane zamknięte w niestandardowym formacie są trudne do przeniesienia |
Ile kosztuje wyjście z chmury?
Przy wyborze usługi większość firm patrzy na cenę miesięczną, a pomija koszt zmiany dostawcy w przyszłości. Tymczasem migracja wymaga przebudowy aplikacji, przeniesienia danych, przeprowadzenia testów i szkoleń zespołu. Te wydatki nie pojawiają się w ofercie, ale potrafią przekreślić oszczędności z wyboru taniej usługi. Dlatego koszt wyjścia powinien być częścią każdej kalkulacji, zanim firma podpisze długoterminowy kontrakt.
Czy regulacje pomagają w utrzymaniu suwerenności?
Regulacje mają chronić firmy, ale mogą też utrudniać wdrażanie nowych rozwiązań. Bartłomiej Pejo, przewodniczący sejmowej Komisji Cyfryzacji, ostrzega przed nadregulacją i jako przykłady wskazuje Omnibus UE oraz raport Draghiego. Pojawia się tu napięcie między wymaganiami wobec dostawców a kosztami wdrażania innowacji, które każda firma musi rozstrzygnąć we własnym zakresie.
Co to oznacza dla Ciebie?
Dla małej firmy wniosek jest praktyczny: decyzje o chmurze i danych nie powinny należeć wyłącznie do działu IT. Robert Czarniewski, wiceprezes i CFO Polcom, zwraca uwagę, że inwestycje technologiczne nie są już tylko sprawą techników, bo dotykają budżetu, ryzyka i przyszłej elastyczności. Zanim podpiszesz umowę, przejdź przez tabelę powyżej, zapytaj dostawcę o warunki wyjścia i oszacuj koszt przeniesienia danych w perspektywie kilku lat. Ta jedna godzina przygotowań może zaoszczędzić dużo więcej, gdy trzeba będzie zmienić operatora.
Na podstawie: XYZ. Tekst opracowany redakcyjnie.