Administracja i Back-office

Shadow AI w firmach: ile pracowników korzysta z AI bez zasad

Shadow AI to korzystanie z AI poza zasadami firmy. Sprawdź, jak duży jest problem brakującej polityki i monitoringu oraz co zrobić, by nad tym zapanować.

Autor: Monika Pawlak, 13 października 2026
Two professionals working diligently on laptops in a modern office setup, capturing productivity and teamwork.
Fot. Felicity Tai / Pexels · Pexels License

Shadow AI to korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji przez pracowników poza zasadami firmy lub bez wiedzy osób odpowiedzialnych za organizację. W badaniu przeprowadzonym przez BGR Quantic w czerwcu 2026 roku aż 51,9 proc. odpowiedzi z działów HR wskazywało na brak polityki lub monitoringu AI.

Czym właściwie jest shadow AI?

Shadow AI to zjawisko, w którym pracownik sięga po narzędzie AI, a firma nie ma o tym pojęcia lub nie zatwierdziła takiego użycia. Dotyczy to zarówno darmowych chatbotów, jak i funkcji wbudowanych w popularne programy biurowe.

Jak duży jest problem braku kontroli nad AI w firmach?

Z badania „Kompetencje w NAVI World” wynika, że brak polityki korzystania z AI zgłosiło 26,5 proc. badanych z HR, a brak monitorowania tego zjawiska 25,4 proc. Wśród liderów biznesowych brak polityki lub monitoringu wskazało 45,8 proc. respondentów.

Różnice zależne od wielkości firmy

Im mniejsza organizacja, tym częściej przyznaje się do braku kontroli. Wśród liderów biznesowych z firm do 249 pracowników brak kontroli deklarowało 59,4 proc. respondentów, natomiast w firmach powyżej 1000 pracowników – 25,9 proc. Dla małej firmy to sygnał, że brak formalnych procedur jest tu normą, a nie wyjątkiem.

Grupa badanychBrak polityki lub monitoringu
HR (łącznie)51,9 proc.
Liderzy biznesowi (łącznie)45,8 proc.
Firmy do 249 pracowników (liderzy)59,4 proc.
Firmy powyżej 1000 pracowników (liderzy)25,9 proc.

Z jakich narzędzi AI korzystają pracownicy?

Najczęściej wskazywanym narzędziem był ChatGPT – 62,7 proc. wskazań wśród liderów. Dalej znalazły się Microsoft Copilot (45,6 proc.) i Google Gemini (36,7 proc.). Rozwiązania wewnętrzne organizacji wskazało 27 proc. liderów.

Ile firm nie wie, czego używają ich pracownicy?

Najbardziej zaskakujące w tych danych jest to, że przedstawiciele HR częściej przyznają się do niewiedzy niż liderzy: 16,7 proc. respondentów z HR i 7,2 proc. liderów nie wie, jakich narzędzi AI używają pracownicy.

Czy shadow AI oznacza, że pracownicy łamią zasady?

Nie. Wyniki opierają się na deklaracjach respondentów, a nie na udokumentowanych naruszeniach czy wyciekach danych. Badanie pokazuje skalę braku kontroli, a nie skalę incydentów.

Co to oznacza dla Ciebie jako właściciela małej firmy?

Jeśli zatrudniasz kilka osób, prawdopodobnie część z nich już korzysta z AI, nawet jeśli nikt o tym nie mówi. Warto zacząć od prostych kroków: sprawdzić, z jakich narzędzi korzystają zespoły, spisać krótką zasadę dotyczącą tego, jakich danych nie wolno wklejać do zewnętrznych chatbotów, i wskazać osobę odpowiedzialną za sprawy AI. Nie chodzi o zakazy za wszelką cenę, lecz o to, by pracownicy wiedzieli, co wolno, a co nie. Dobrze działa też wybór jednego, zatwierdzonego narzędzia, które odpowiada na realne potrzeby zespołu. Zakaz bez alternatywy zwykle sprawia, że korzystanie po prostu przechodzi w ukrycie.

Na podstawie: WP. Tekst opracowany redakcyjnie.