AI w firmach: deklaracje vs rzeczywistość pomiaru efektów

Badanie pokazuje przepaść między deklarowanym przyspieszeniem pracy dzięki AI a rzeczywistymi pomiarami.

Polska badania wykazują paradoks, który dotyczy wielu firm: prawie wszystkie twierdzą, że AI przyspiesza ich pracę, ale niemal żadna nie potrafi tego udowodnić. Badanie „Adopcja Schrödingera” przeprowadzone przez Constans i Polską Organizację Reklamodawców wśród 34 szefów marketingu dużych reklamodawców ujawnia przepaść między marketingową narracją o transformacji a rzeczywistością operacyjną.

Czy firmy rzeczywiście mierzą efekty AI?

Spośród 34 przebadanych organizacji aż 32 deklaruje przyspieszenie pracy dzięki sztucznej inteligencji. Jednak liczby padają drastycznie, gdy przychodzi do faktycznego pomiaru: zaledwie 6 firm porównało procesy przed i po wdrożeniu AI, aby zweryfikować te twierdzenia. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja z całkowitym brakiem pomiaru — 18 organizacji w ogóle nie mierzy efektów wdrażanego narzędzia.

To oznacza, że przyspieszenie pozostaje w sferze odczucia i założenia, a nie faktów. Bez danych porównawczych trudno stwierdzić, czy AI naprawdę oszczędza czas, czy jedynie zmienia sposób pracy bez rzeczywistego wzrostu produktywności.

Gdzie firmy wykorzystują AI?

Sztuczna inteligencja weszła do polskich marketingów przede wszystkim tam, gdzie jest najprostsza do zastosowania. Generowanie tekstów to najczęstsze zastosowanie — 29 z 34 firm korzysta z AI w tej roli. Prawie tyle samo (23 firmy) wykorzystuje narzędzia do tworzenia grafiki. Analityka, choć wymaga bardziej zaawansowanego podejścia, pojawia się w 21 organizacjach.

Zastosowanie AI	Liczba firm (z 34)	Procent
Generowanie tekstów	29	85%
Tworzenie grafiki	23	68%
Analityka	21	62%

Ciekawe jest to, że szefowie marketingu sami testują te narzędzia — 28 z 34 liderów marketingu osobiście korzysta z AI. To pokazuje, że zainteresowanie technologią jest autentyczne, ale zarazem wskazuje na brak zdystansowanego podejścia do oceny jej wpływu.

Kto naprawdę napędza zmianę?

Adopcja AI w polskich firmach to w większości przypadków inicjatywa od góry. 21 z 34 organizacji przyznaje, że głównym motorem zmian jest szef lub szefowa marketingu. Zaledwie 7 firm ma wsparcie dla AI pochodzące z zarządu lub centralnej IT, a 5 organizacji obserwuje oddolny rozwój narzędzi w zespołach.

Brak szerokiego wsparcia organizacyjnego to problem — żadna z 34 badanych firm nie ma wszystkich warunków do głębszej transformacji. To sugeruje, że AI funkcjonuje jako narzędzie punktowe, a nie element całościowej zmiany w sposobie pracy.

Czy pracownicy pracują z AI oficjalnie czy ukrywają się?

Interesujący fenomen ujawnia się w liczbie pracowników, którzy korzystają z AI nieoficjalnie. W 15 z 34 firm pracownicy używają narzędzi na prywatnych kontach, bez wiedzy lub zatwierdzenia firmy. To oznacza, że transformacja zachodzi równolegle — zarówno na poziomie decyzji kierowniczych, jak i w szarej strefie oddolnych inicjatyw.

Sytuacja wskazuje na brak jasnych wytycznych i polityk dotyczących korzystania z AI. Firmy nie blokują dostępu, ale też nie wspierają formalnie tego procesu.

Czy AI zmienia relacje z agencjami?

Znaczna część badanych firm (22 z 34) przenosi pracę z agencji do wewnątrz organizacji. Spośród nich 18 już dokonało tego przesunięcia, a 4 planują taki ruch. To naturalna konsekwencja dostępności narzędzi — jeśli szef marketingu może sam generować teksty i grafiki, dlaczego płacić agencji za to samo?

Jednak tylko 6 z 34 firm wymaga od swoich partnerów agencyjnych pracy z AI. To pokazuje asymetrię: firmy przejmują funkcje, ale nie integrują AI w relacjach z dostawcami usług.

Jaki jest wpływ na budżety i zespoły?

Presja na zmianę wielkości zespołów i budżetów jest realna. 25 z 34 firm odczuwa nacisk — czy to na zmniejszenie kosztów, czy na redukcję zatrudnienia. Dla 13 organizacji AI pojawia się w rozmowach o budżetach, a dla 5 firm staje się argumentem do ich obcięcia.

To może być zarówno szansą (zmniejszenie kosztów operacyjnych), jak i zagrożeniem (presja na redukcję zespołów bez rzeczywistego przeszkolenia do nowych ról).

Co to oznacza dla Twojej firmy

Jeśli planujesz wdrożenie AI w swoim biznesie, kluczowe jest zdefiniowanie metryk sukcesu jeszcze przed rozpoczęciem. Badanie pokazuje, że większość firm tego nie robi — a potem trudno im uzasadnić inwestycję. Zanim AI wejdzie do Twojej organizacji, ustal:

Konkretne procesy do optymalizacji — nie wprowadzaj AI wszędzie, ale tam, gdzie zmierzy się rzeczywisty wpływ
Sposób pomiaru efektów — porównaj czas, koszty lub jakość przed i po wdrożeniu
Politykę korzystania — czy pracownicy mogą używać narzędzi na prywatnych kontach? Jak to kontrolować?
Wsparcie organizacyjne — czy zmiana pochodzi od kierownictwa, czy rozwija się oddolnie? Jedno i drugie wymaga innego podejścia

Firmy, które deklarują sukces AI, ale nie mierzą efektów, mogą za rok stać przed pytaniem: czy ta inwestycja się opłaciła? Bez danych trudno będzie odpowiedzieć.