AI Act 2026: jak przygotować polską firmę do nowych przepisów

Polska gospodarka stoi u progu znaczących zmian regulacyjnych. Unijny AI Act, który zacznie obowiązywać w pełnym zakresie od 2 sierpnia 2026 roku, będzie wymagać od firm przemodelowania podejścia do wdrażania i zarządzania rozwiązaniami sztucznej inteligencji. Już teraz warto wiedzieć, w jakim stadium przygotowań znajduje się Twoja firma i jakie kroki podjąć, aby uniknąć problemów compliance.

Ile polskich firm naprawdę korzysta z AI?

Statystyki pokazują, że polska gospodarka nie czeka biernie na regulacje. Siedem na dziesięć firm (77%) podjęło już działania związane z wdrażaniem rozwiązań sztucznej inteligencji lub aktywnie je wdraża. To wzrost z 62% zaobserwowanym trzy lata wcześniej. Jednocześnie aż siedem na dziesięć firm (77%) deklaruje plany zwiększenia wydatków na technologie AI w najbliższych miesiącach.

Jednak liczby te ukrywają znaczące zróżnicowanie w zaawansowaniu wdrożeń. Zaledwie 19% firm wykorzystuje AI w głównych, strategicznych obszarach swojej działalności. Prawie trzy razy więcej (28%) stosuje sztuczną inteligencję w wielu różnych procesach, ale nie zawsze w kluczowych funkcjach biznesowych. Oznacza to, że większość firm traktuje AI jako narzędzie uzupełniające, a nie transformacyjne.

Czy Twoja firma ma strategię AI?

Formalny plan wdrażania sztucznej inteligencji posiada obecnie 55% polskich firm. Kolejne 29% dopiero opracowuje taką strategię. To oznacza, że prawie jedna trzecia przedsiębiorstw nie ma jeszcze jasnego kierunku działań — a do sierpnia 2026 roku pozostało mniej niż dwa lata.

Brak strategii to nie tylko ryzyko compliance. To także zagrożenie dla spójności wdrożeń, bezpieczeństwa danych i efektywności inwestycji. Firmy bez planu często kupują narzędzia reaktywnie, bez oceny ich wpływu na przepływy informacji w organizacji.

Etap przygotowania	Procent firm
Posiada formalną strategię AI	55%
Opracowuje strategię AI	29%
Planuje wdrażanie AI	8%
Rozpoczęło, ale przerwało wdrażanie	16%

Warto zwrócić uwagę na 16% firm, które rozpoczęły proces wdrażania, ale go przerwały. Najczęstsze przyczyny to brak zasobów, problemy techniczne lub niezadowolenie z rezultatów. Lekcja z tych doświadczeń jest jasna: wdrażanie AI wymaga zaplanowania i wsparcia na każdym etapie.

Czy pracownicy są przygotowani do pracy z AI?

Szkolenia stanowią kluczowy element przygotowania organizacji do AI Act. Prawie połowa firm (43%) przeszkoliła wszystkich swoich pracowników z korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji. Jednak gotowość pracowników do pracy z tymi narzędziami jest bardziej skomplikowana.

Siedem na dziesięć pracowników (78%) już wykorzystuje AI w codziennych zadaniach. Kolejne 16% zamierza to wkrótce zrobić. Jednocześnie tylko połowa pracowników (51%) czuje się dobrze przygotowana do takiej pracy. Dziesięć procent przyznaje, że ich gotowość jest niewielka lub wręcz żadna.

Ta rozbieżność między faktycznym użytkowaniem a poczuciem przygotowania sugeruje, że pracownicy uczą się obsługi AI „w locie”, bez systematycznego wsparcia. To stwarza ryzyko błędów, nieoptimalnego wykorzystania narzędzi i problemów z bezpieczeństwem danych.

Czy firmy myślą o bezpieczeństwie danych?

Cyberbezpieczeństwo powinno być fundamentem każdego wdrożenia AI. Prawie wszystkie badane firmy (96%) przeprowadziły analizę cyberbezpieczeństwa przed wdrożeniem rozwiązań sztucznej inteligencji. To pozytywny sygnał świadomości zagrożeń.

Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Ponad jedna trzecia firm (37,5%) przyznaje, że ich analiza cyberbezpieczeństwa była ograniczona. Może to oznaczać, że ocena dotyczyła wyłącznie wybranych aspektów (np. szyfrowania), bez kompleksowego przeglądu przepływów danych, uprawnień dostępu czy integracji z istniejącymi systemami.

Tomasz Wykowski, Country Manager Poland w Factorial, zwraca uwagę na paradoks współczesnych organizacji: „Kupujemy rozwiązania technologiczne znacznie szybciej, niż opracowujemy procedury ich bezpiecznego użytkowania. W praktyce wiele firm dysponuje kilkanaście różnych narzędzi AI, ale brakuje im przejrzystości co do tego, gdzie i jak przepływają ich dane wrażliwe” (INFOR.PL).

Jakie procedury mają firmy?

Siedem na dziesięć firm (71%) wdrożyło zasady i procedury korzystania z AI. To jest krok w dobrym kierunku, ale wymaga pogłębienia. Procedury powinny obejmować:

• Klasyfikację danych wprowadzanych do narzędzi AI (szczególnie danych osobowych i wrażliwych)
• Uprawnienia dostępu i role użytkowników
• Audyt i monitoring użycia narzędzi
• Procedury zgłaszania incydentów bezpieczeństwa
• Zgodność z RODO i przyszłą AI Act

Fakt, że 29% firm nie ma jeszcze takich procedur, stanowi poważne zagrożenie przed sierpniem 2026 roku.

Co to oznacza dla Twojej firmy?

Jeśli Twoja firma należy do 55% posiadających formalną strategię AI, gratulacje — jesteś na dobrej ścieżce. Jednak przygotowanie do AI Act to nie tylko strategia. To także:

Audyt istniejących wdrożeń. Przeanalizuj każde narzędzie AI, które już używasz. Sprawdź, jakie dane są do niego wprowadzane, gdzie są przechowywane i kto ma dostęp.

Szkolenia pracowników. Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, zaplanuj szkolenia dla zespołu. Fokus powinien być na bezpiecznym użytkowaniu, a nie tylko na funkcjach narzędzi.

Dokumentacja. AI Act będzie wymagać dokumentacji decyzji dotyczących wdrażania AI, szczególnie w obszarach wysokiego ryzyka. Zacznij zbierać dokumenty teraz.

Konsultacje prawne. Jeśli Twoja firma wdraża AI w obszarach mogących wpłynąć na bezpieczeństwo, zdrowie lub prawa obywateli, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w regulacjach technologicznych.

Firmy, które nie mają jeszcze strategii, mają mniej czasu. Osiem procent firm dopiero planuje wdrażanie — to zbyt późno na systematyczne przygotowanie do sierpnia 2026 roku. Jeśli jesteś w tej grupie, priorytetem powinno być szybkie opracowanie planu.

Raport „Ukryta siła sztucznej inteligencji” przygotowany przez Factorial pokazuje, że polska gospodarka jest świadoma wyzwań. Jednak świadomość bez działania to tylko początek. Czas na konkretne kroki — audyt, procedury, szkolenia i dokumentację.