Firmy inwestują w AI, ale nie zwiększają zatrudnienia. Co się zmienia?

Polskie firmy podnoszą budżety na sztuczną inteligencję, ale 81 proc. nie planuje rekrutacji.

Polska gospodarka stoi przed paradoksem: przedsiębiorstwa masowo inwestują w narzędzia sztucznej inteligencji, jednak nie zamierzają rozbudowywać swoich zespołów. Ten rozdźwięk między budżetami a strategią kadrową ujawnia się w najnowszych danych z Barometru AI EFL, badania obejmującego 455 mikro, małych i średnich firm.

Czy firmy rzeczywiście zwiększają wydatki na AI?

Tak — prawie połowa przedsiębiorstw planuje podwyższyć inwestycje w sztuczną inteligencję. Dokładnie 41 proc. firm deklaruje wzrost nakładów, podczas gdy 53 proc. chce utrzymać budżety na dotychczasowym poziomie. Zaledwie 1 proc. rozważa redukcję wydatków. Wskaźnik Barometru AI EFL wynoszący 64,8 pkt w drugiej połowie 2026 roku (wzrost o 4 pkt w stosunku do pierwszej połowy roku) potwierdza rosnące zainteresowanie technologią.

Jednak liczby te należy czytać z uwzględnieniem różnic między segmentami rynku. Firmy średnie osiągają wynik 66,9 pkt, małe przedsiębiorstwa 65,2 pkt, a mikrofirmy 63,1 pkt. Warto zauważyć, że mikrofirmy wykazały największą dynamikę wzrostu — aż 7 pkt w ciągu półrocza — podczas gdy małe firmy zyskały 3,4 pkt, a średnie zaledwie 0,4 pkt. Różnica między najmniejszymi a największymi podmiotami zmniejszyła się do poniżej 4 pkt, co sugeruje, że zainteresowanie AI rozprzestrzenia się równomiernie na wszystkie segmenty.

Dlaczego firmy nie rekrutują do projektów AI?

Odpowiedź brzmi prosto: większość przedsiębiorstw widzi w sztucznej inteligencji narzędzie do optymalizacji istniejących procesów, a nie do ekspansji. Aż 81 proc. firm nie przewiduje żadnych zmian w zatrudnieniu, a 84 proc. zakłada stabilizację liczby pracowników. Tylko 13 proc. planuje rekrutację do projektów wdrażających AI, a zaledwie 4 proc. sądzi, że wdrożenia mogą zwiększyć ogólną liczbę etatów.

Dla porównania, 5 proc. firm spodziewa się spadku zatrudnienia — co może wskazywać na obawy przed automatyzacją niektórych stanowisk.

Stosunek firm do zmian zatrudnienia	Procent firm
Brak zmian w zatrudnieniu	81%
Stabilizacja liczby pracowników	84%
Planowana rekrutacja do AI	13%
Oczekiwanie wzrostu etatów	4%
Spodziewany spadek zatrudnienia	5%

Co firmy oczekują od inwestycji w AI?

Jeśli nie zwiększanie zespołu, to co? Odpowiedź znajduje się w oczekiwaniach biznesowych. Aż 48 proc. firm spodziewa się wzrostu sprzedaży dzięki wdrożeniu sztucznej inteligencji. To sugeruje, że przedsiębiorstwa postrzegają AI przede wszystkim jako narzędzie do zwiększenia produktywności, skrócenia czasu obsługi klienta lub automatyzacji powtarzalnych zadań administracyjnych — bez konieczności zatrudniania nowych osób.

Strategia ta ma logikę: zamiast powiększać zespół, firmy chcą, aby istniejący pracownicy pracowali efektywniej. AI może przejąć rutynowe czynności — przetwarzanie dokumentów, odpowiadanie na standardowe pytania klientów, tworzenie raportów — zwalniając zespół do bardziej wartościowych zadań.

Jak Polska wypada na tle Unii Europejskiej?

Polska gospodarka wciąż zaostaje za średnią unijną w adopcji sztucznej inteligencji. Według danych Eurostatu z 2025 roku, zaledwie 8,4 proc. polskich firm wykorzystuje AI, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi 20 proc. To dwukrotnie mniejszy odsetek, co wskazuje na znaczący potencjał wzrostu — ale także na wyzwania związane z dostępem do wiedzy, finansowania i talentów.

Rosnące budżety na AI w Polsce są więc znakiem pozytywnym, ale odzwierciedlają raczej początek transformacji niż jej zaawansowany etap. Wiele firm dopiero odkrywa możliwości, jakie niesie ze sobą ta technologia.

Co to oznacza dla małej firmy?

Dla właścicieli i menedżerów małych przedsiębiorstw dane te niosą kilka praktycznych wniosków. Po pierwsze, inwestycja w AI nie musi wiązać się z rozbudową zespołu — można zacząć od małych, pilotażowych projektów, które poprawią efektywność istniejących procesów. Po drugie, fakt, że 41 proc. firm zwiększa budżety, oznacza, że konkurencja również się zmienia — czekanie może oznaczać pozostawanie w tyle.

Po trzecie, warto zwrócić uwagę na to, gdzie firmy mogą osiągnąć największe korzyści: w sprzedaży (automatyzacja lead nurturingu), obsłudze klienta (chatboty, automatyczne odpowiedzi) i administracji (przetwarzanie faktur, harmonogramowanie). Nie wymaga to natychmiast dużych zespołów specjalistów — można zacząć od gotowych narzędzi i stopniowo rozbudowywać kompetencje.

Paradoks braku rekrutacji przy rosnących budżetach sugeruje również, że firmy mogą mieć trudności ze znalezieniem odpowiednich talentów — lub że preferują outsourcing i pracę z partnerami technologicznymi zamiast budowania własnych zespołów AI. To otwiera szansę dla firm oferujących wsparcie w wdrażaniu sztucznej inteligencji.