Koszty AI zmieniają strategie budżetowe firm – jak się przygotować

Obawy o wydatki na sztuczną inteligencję wpływają na decyzje budżetowe firm na całym świecie, jednak nie hamują inwestycji – tylko zmieniają ich kierunek. Badanie przeprowadzone wśród 534 respondentów z wyższej kadry kierowniczej w USA w drugiej połowie 2026 roku pokazuje, że przedsiębiorstwa znajdują się w fazie intensywnego przeszacowania swoich strategii wdrażania AI.

Czy firmy rzeczywiście obawiają się kosztów AI?

Tak – obawy są powszechne, ale nie paraliżują działań. Aż 82% liderów biznesu wyraża niepokój dotyczący wydatków związanych z tokenami AI. Jednocześnie jednak 64% organizacji już monitoruje zużycie tokenów i ustala dla niego konkretne limity budżetowe. To oznacza, że zamiast wycofywać się z AI, firmy przechodzą do bardziej dyscyplinowanego podejścia – wprowadzają kontrolę wydatków tam, gdzie wcześniej eksperymentowały bez ograniczeń.

Paradoks ten ujawnia się w decyzjach inwestycyjnych: 37% firm rozważa poszerzenie wdrożeń AI, a 29% przyspiesza ich implementację. Jedynie 15% ogranicza skalę projektów. To pokazuje, że strach przed kosztami zmienia charakter inwestycji, ale nie jej wielkość.

Jak firmy przebadowują swoje wydatki na AI?

Przedsiębiorstwa podejmują konkretne kroki, aby lepiej kontrolować finansowanie sztucznej inteligencji:

Działanie	Odsetek firm
Ponowna ocena modeli cenowych dostawców	37%
Zmiana podziału budżetu między funkcje organizacji	37%
Analiza budżetowania i priorytetów inwestycyjnych	35%
Weryfikacja dostępu pracowników do narzędzi AI	32%

Te działania wskazują na shift od podejścia „wdrażamy wszędzie” do strategii „wdrażamy tam, gdzie to ma sens biznesowy”. Firmy nie rezygnują z AI – zmienia się sposób, w jaki je finansują i wdrażają.

Dlaczego firmy budują własne rozwiązania AI zamiast kupować gotowe?

Gotowe oprogramowanie nie wystarczy – to główny wniosek z badania. Aż 76% liderów uważa, że dostępne na rynku rozwiązania AI nie odpowiadają ich specyficznym potrzebom. W odpowiedzi 87% firm już wdrożyło lub testuje wewnętrzne programy tworzenia aplikacji z AI.

Motywacja jest jasna: 94% respondentów uważa, że AI znacznie przyspieszył proces tworzenia oprogramowania, a 91% widzi w tym sposób na zmniejszenie zależności od zewnętrznych dostawców. Gdy firma potrafi sama budować narzędzia dostosowane do swoich procesów, nie musi czekać na aktualizacje producenta ani negocjować warunków licencji.

Jednak ta droga ma swoją cenę – nie tylko finansową, ale organizacyjną. 92% firm napotyka bariery w tworzeniu własnego oprogramowania z AI, a 72% dostrzega problemy spowalniające ten proces.

Jakie są główne ryzyka i bariery?

Szybkość wdrażania AI tworzy nowe wyzwania zarządcze. Najczęściej wymieniane problemy to:

• Shadow IT (34% firm) – pracownicy instalują i używają narzędzi AI bez wiedzy lub zgody działu IT
• Compliance i governance (33%) – brak jasnych reguł dotyczących tego, jak używać AI i jakie dane jej przekazywać
• Cyberbezpieczeństwo (32%) – obawy przed wyciekami danych lub nieautoryzowanym dostępem

Odpowiedzią na te zagrożenia jest potrzeba wprowadzenia ram zarządzania AI – dostrzega ją 93% badanych liderów. To oznacza, że firmy rozumieją: nie wystarczy wdrożyć AI, trzeba ją zarządzać.

Co to oznacza dla Twojej firmy?

Jeśli prowadzisz małą lub średnią firmę i rozważasz wdrożenie AI, badanie to pokazuje kilka praktycznych lekcji:

Po pierwsze, przygotuj się na dyskusję o kosztach. Twoje kierownictwo będzie chciało wiedzieć, ile AI będzie kosztować – nie tylko licencje, ale również tokeny, integracje i utrzymanie. Warto więc od razu ustalić budżet i sposób monitorowania wydatków.

Po drugie, nie oczekuj, że gotowe rozwiązania rozwiążą wszystkie problemy. 76% firm musiało szukać dodatkowych narzędzi lub dostosowań. Jeśli masz specjalistyczne procesy (np. w obsłudze klienta czy sprzedaży), przygotuj się na to, że będziesz musiał dostosować AI do swoich potrzeb.

Po trzecie, zadbaj o governance od początku. Zanim pracownicy zaczną używać AI, ustal zasady: które narzędzia są dozwolone, jakie dane mogą być przekazywane AI, kto odpowiada za bezpieczeństwo. To zaoszczędzi Ci problemów z compliance i bezpieczeństwem danych.

Po czwarte, rozważ budowanie własnych rozwiązań, jeśli masz zasoby. 87% firm inwestuje w wewnętrzne programy tworzenia aplikacji z AI. Dla małej firmy to może oznaczać współpracę z freelancerem lub agencją, która pomoże Ci zbudować niestandardowe narzędzie zamiast kupować gotowe oprogramowanie.

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki firmy zarządzają budżetami i inwestycjami technologiczne. Nie chodzi już o to, czy wdrażać AI, ale jak to robić w kontrolowany, bezpieczny i opłacalny sposób.