AI Act 2 sierpnia 2026: obowiązki dla firm korzystających ze sztucznej inteligencji

Sztuczna inteligencja weszła do codziennej pracy firm, ale przepisy regulujące jej stosowanie dopiero teraz zaczynają być egzekwowane. Od 2 sierpnia 2026 roku Komisja Europejska i krajowe organy nadzoru rozpoczęły egzekwowanie głównego trzonu unijnego AI Act — pierwszych na świecie kompleksowych przepisów regulujących wykorzystanie technologii AI.

Jakie obowiązki nałożyć na firmy od 2 sierpnia 2026?

Najważniejsza zmiana wynika z artykułu 50 AI Act i dotyczy przejrzystości stosowania sztucznej inteligencji. Firmy muszą teraz jasno informować odbiorców, czy rozmawiają z człowiekiem, czy z chatbotem, wirtualnym asystentem lub innym systemem opartym na AI. To wymóg, który dotyka praktycznie każdego przedsiębiorstwa korzystającego z takich narzędzi — od obsługi klienta po sprzedaż.

Michał Jeleń z kancelarii LEGALLY.SMART podkreśla, że obowiązki dotyczące przejrzystości będą dotyczyć najprawdopodobniej największej liczby przedsiębiorców, ponieważ chodzi głównie o odpowiednie oznaczanie materiałów interakcji ze sztuczną inteligencją. To oznacza, że nawet małe firmy, które używają AI-owych chatbotów do obsługi klienta, muszą się do tych wymogów dostosować.

Jak oznaczać treści wygenerowane przez AI?

Obowiązek oznaczania obejmuje konkretne typy materiałów: obrazy, dźwięk i wideo. Treści muszą być opisane w sposób jednoznaczny — albo bezpośrednio na materiale, albo za pomocą metadanych umożliwiających maszynową identyfikację. Praktyczny przykład: jeśli nagrywasz wideo, ale dodajesz wygenerowany przez AI dźwięk, cała treść musi zostać oznaczona jako zawierająca elementy sztucznej inteligencji.

Przepisy obejmują również materiały typu deepfake — obrazy oraz nagrania audio i wideo stworzone lub zmienione przy pomocy sztucznej inteligencji. Tego rodzaju treści otrzymają specjalne znaczniki w formacie możliwym do automatycznego wykrywania przez systemy informatyczne. Komisja Europejska podkreśla, że nowe regulacje mają ograniczyć ryzyko manipulacji i wprowadzania odbiorców w błąd.

Wyjątki od obowiązku oznaczania

Nie wszystkie treści generowane przez AI wymagają oznaczenia. Wyłączenie dotyczy:

• Treści satyrycznych — materiały, które w oczywisty sposób są satyrą lub parodią, nie muszą być oznaczane.
• Tekstów przeanalizowanych przez człowieka — jeśli treść wygenerowana przez AI przeszła gruntowną analizę człowieka (tzw. human review) i to człowiek bierze za nią odpowiedzialność, oznaczenie nie jest wymagane.

To ważne rozróżnienie dla firm zajmujących się tworzeniem treści — jeśli tekst wygenerowany przez AI przejdzie redakcję i weryfikację człowieka, może być publikowany bez specjalnego oznaczenia.

Jakie inne obowiązki wynikają z AI Act?

Poza oznaczaniem treści, firmy muszą informować osoby fizyczne o ekspozycji na działanie:

• Systemów do rozpoznawania emocji — jeśli AI analizuje emocje użytkownika
• Narzędzi kategoryzacji biometrycznej — systemy identyfikujące cechy biometryczne
• Publikacji tekstowych w sprawach publicznych bez przeglądu człowieka — teksty generowane przez AI dotyczące spraw o znaczeniu publicznym muszą być oznaczone, jeśli nie przeszły kontroli redakcyjnej

Komisja Europejska opublikowała także pierwszą listę ponad 180 organizacji, które podpisały kodeks dobrych praktyk dotyczący transparentności treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Dokument ma pomóc firmom w prawidłowym stosowaniu nowych przepisów.

Kiedy wejdą w życie bardziej rygorystyczne wymogi?

Warto wiedzieć, że AI Act nie działa jeszcze w pełnym zakresie. Najbardziej wymagające regulacje dotyczą systemów wysokiego ryzyka — czyli specjalistycznych rozwiązań AI wykorzystywanych w rekrutacji, sektorze bankowym czy opiece zdrowotnej. Według PKB24.pl te wymogi zostały przesunięte na 2 grudnia 2027 roku przez przyjęty przez instytucje unijne Cyfrowy Omnibus.

Systemy wysokiego ryzyka będą podlegać rygorystycznym wymogom jeszcze przed wprowadzeniem do obrotu, m.in.:

• Systemom oceny i ograniczania ryzyka
• Wysokiej jakości zbiorom danych
• Jasnym informacjom dla podmiotu wdrażającego
• Odpowiedniemu nadzorowi człowieka

Firmy korzystające z takich systemów będą musiały stosować je wyłącznie zgodnie z instrukcjami dostawcy — niezgodne użycie może wiązać się z odpowiedzialnością zbliżoną do dostawcy.

Etap wdrażania AI Act	Data wejścia w życie	Główne obowiązki
Przejrzystość i oznaczanie treści	2 sierpnia 2026	Informowanie o chatbotach, oznaczanie deepfake’ów, treści wideo/audio/obrazów wygenerowanych przez AI
Systemy wysokiego ryzyka	2 grudnia 2027	Ocena ryzyka, wysokiej jakości dane, nadzór człowieka, zgodność z instrukcjami dostawcy
Pełne wdrożenie	2028 i później	Zależnie od kategorii systemu

Co to oznacza dla Twojej firmy?

Jeśli Twoja firma korzysta z chatbotów, generuje treści za pomocą AI lub publikuje materiały zawierające elementy sztucznej inteligencji, musisz teraz działać. Przygotowanie do nowych przepisów to nie tylko kwestia prawna — to także sprawa wiarygodności wobec klientów.

Praktyczne kroki, które warto podjąć już teraz:

1. Przeprowadź audyt — sprawdź, gdzie w Twojej firmie używana jest sztuczna inteligencja (chatboty, generowanie treści, analiza danych, rekrutacja).

2. Opracuj procedury — ustal wewnętrzne zasady oznaczania materiałów i informowania o użyciu AI. Dotyczy to zarówno treści publikowanych na zewnątrz, jak i komunikacji z klientami.

3. Edukuj zespół — pracownicy muszą wiedzieć, kiedy i jak oznaczać treści generowane przez AI, oraz kiedy informować odbiorców o interakcji z chatbotem.

4. Przygotuj się na 2027 rok — jeśli Twoja firma korzysta lub planuje korzystać z systemów AI wysokiego ryzyka (np. w HR czy finansach), zaplanuj dostosowanie się do bardziej rygorystycznych wymogów.

Branża reklamowa otrzymała już konkretne rekomendacje. Stowarzyszenie Profesjonalistów Reklamy zaleca, aby kwestię wykorzystania sztucznej inteligencji ustalać już na etapie briefu i potwierdzać podczas spotkań przedprodukcyjnych. Współpraca i transparentność są podstawą odpowiedzialnego wykorzystywania AI w produkcji reklamowej — zasada, którą mogą zastosować wszystkie firmy.

Nowe przepisy to szansa, aby uporządkować podejście do sztucznej inteligencji w Twojej organizacji i zbudować zaufanie klientów poprzez transparentność. Firmy, które teraz się przygotują, będą miały znaczną przewagę konkurencyjną, gdy bardziej rygorystyczne wymogi wejdą w życie w 2027 roku.