AI w polskich firmach: 42% wdrożeń, ale małe biznesy pozostają w tyle
Odsetek przedsiębiorstw wykorzystujących AI wzrósł do 42% w 2026 roku. Jednak małe firmy wdrażają sztuczną inteligencję znacznie wolniej niż duże koncerny.
Sztuczna inteligencja przestaje być technologią przyszłości — polskie firmy masowo wdrażają rozwiązania oparte na AI już dzisiaj, choć tempo adopcji znacznie różni się w zależności od wielkości przedsiębiorstwa i branży.
Według badania NBP “Szybki Monitoring analiza sytuacji sektora przedsiębiorstw”, odsetek przedsiębiorstw wykorzystujących narzędzia sztucznej inteligencji wzrósł do 42% w II kwartale 2026 roku, w porównaniu z zaledwie 14% pod koniec 2024 roku. To spektakularny wzrost o 200% w ciągu zaledwie 18 miesięcy, który pokazuje, jak szybko polskie biznes przekonuje się do możliwości AI.
Małe firmy pozostają w tyle — dlaczego?
Chociaż ogólny odsetek wdrożeń AI rośnie dynamicznie, dysproporcje między wielkościami firm są uderzające. W dużych przedsiębiorstwach AI wykorzystuje 59% firm, w średnich — 43%, natomiast w małych i mikroprzedsiębiorstwach zaledwie 28%. Ta różnica sugeruje, że wdrażanie sztucznej inteligencji wymaga zasobów, wiedzy lub infrastruktury, które małe firmy mają trudniej mobilizować.
Największym wyzwaniem dla małych przedsiębiorstw jest brak świadomości i analiz. Aż 46% mikro- i małych firm nie rozpoczęło jeszcze żadnych analiz dotyczących możliwości wykorzystania AI w swojej działalności. Dodatkowo, 19% najmniejszych przedsiębiorstw deklaruje, że w ogóle nie widzi dla siebie efektywnych zastosowań sztucznej inteligencji. To oznacza, że prawie dwie trzecie małych firm albo nie wie, jak wykorzystać AI, albo uważa, że nie ma to dla nich sensu.
Sektory liderami i zagrożeni
| Sektor | Odsetek firm z AI | Uwagi |
|---|---|---|
| Usługi | 46% | Najwyższy odsetek wdrożeń |
| Transport | ~40% | Duży potencjał automatyzacji |
| Handel | 38% | Poniżej średniej |
| Budownictwo | 38% | Najwolniejsza adopcja |
| Przemysł | Niezasadniczo niski | Najmniejszy wpływ na zatrudnienie |
Sektor usług zdecydowanie prowadzi w adopcji AI — 46% firm z tego sektora już wdrażało rozwiązania. To zrozumiałe, biorąc pod uwagę, że usługi cyfrowe, obsługa klienta, analityka danych czy zarządzanie projektami łatwo poddają się automatyzacji.
Najwolniej AI wdraża się w budownictwie i handlu, gdzie odsetek wynosi po 38%. W budownictwie może to wynikać z charakteru pracy (wiele procesów wymaga fizycznej obecności), a w handlu — z dużej liczby małych, niezależnych sklepów, które mają ograniczone zasoby na wdrożenia technologiczne.
Czy AI zastępuje pracowników? Zaskakująca odpowiedź
Jedna z największych obaw związanych z wdrażaniem sztucznej inteligencji to potencjalna redukcja miejsc pracy. Jednak dane NBP przynoszą uspokajającą wiadomość: dotychczas wpływ AI na zatrudnienie jest marginalny. Zaledwie 1% przedsiębiorstw zadeklarowało, że zwiększenie skali wykorzystania AI umożliwiło redukcję etatów. W żadnym z analizowanych sektorów gospodarki odsetek ten nie przekroczył 2%.
Najwyższy udział firm zmniejszających zatrudnienie dzięki AI odnotowano w handlu (1,8%) i transporcie (1,7%), natomiast w przemyśle był on praktycznie zerowy (0,1%). To sugeruje, że na obecnym etapie AI wspomaga pracowników i zwiększa ich produktywność, zamiast je zastępować.
Co to oznacza dla małych firm?
Dane NBP wskazują na ogromną lukę między dużymi a małymi przedsiębiorstwami w adopcji AI. Dla małych firm to zarówno wyzwanie, jak i szansa.
Wyzwanie: Jeśli konkurenci wdrażają AI i zwiększają efektywność, małe firmy mogą znaleźć się w niekorzystnej pozycji konkurencyjnej. Automatyzacja procesów administracyjnych, obsługi klienta czy analizy danych to już standard w dużych korporacjach.
Szansa: Fakt, że 46% małych firm nie analizowało jeszcze możliwości AI, oznacza, że jest ogromny potencjał wzrostu. Dostępne są coraz tańsze i prostsze narzędzia AI dostosowane do potrzeb małego biznesu — od chatbotów obsługujących klientów, przez automatyzację e-maili, po analitykę sprzedaży. Małe firmy, które teraz zaczną eksperymentować z AI, mogą szybko dogonić konkurencję.
Perspektywy na kolejne kwartały
Badanie NBP pokazuje, że 29% przedsiębiorstw zwiększyło skalę wykorzystania AI w 2025 roku. Trend ten będzie się prawdopodobnie utrzymywać, szczególnie jeśli dostępność narzędzi AI będzie rosnąć, a ich ceny spadać.
Dla małych firm kluczowe będzie teraz:
- Rozpoczęcie analiz dotyczących tego, gdzie AI może przynieść największą wartość (obsługa klienta, administracja, analityka sprzedaży)
- Wybór prostych, przystępnych cenowo narzędzi zamiast zaawansowanych platform enterprise
- Edukacja zespołu w zakresie możliwości i ograniczeń sztucznej inteligencji
- Pilotażowe wdrażanie w jednym obszarze, zanim firma skaluje rozwiązanie na całą organizację
AI nie jest już przyszłością — to teraźniejszość. Pytanie nie brzmi już “czy wdrażać AI?”, lecz “kiedy i gdzie zacząć?”. Dla małych firm odpowiedź powinna brzmieć: jak najszybciej, ale z głową.
Najczęstsze pytania
Ile procent polskich firm używa sztuczną inteligencję w 2026 roku?
Według badania NBP, 42% przedsiębiorstw wykorzystuje narzędzia AI w II kwartale 2026 roku, co stanowi wzrost z 14% pod koniec 2024 roku. Jednak odsetek ten znacznie różni się w zależności od wielkości firmy — duże firmy wdrażają AI w 59%, podczas gdy małe przedsiębiorstwa tylko w 28%.
Czy wdrażanie AI prowadzi do redukcji miejsc pracy?
Nie — zaledwie 1% przedsiębiorstw zadeklarowało zmniejszenie etatów dzięki AI. W żadnym sektorze gospodarki odsetek ten nie przekroczył 2%, co wskazuje, że sztuczna inteligencja na razie nie zastępuje pracowników, lecz wspomaga ich pracę.
Który sektor gospodarki najszybciej wdraża sztuczną inteligencję?
Sektor usług prowadzi adopcję AI — 46% firm z tego sektora wykorzystuje rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Najwolniej wdrażają AI budownictwo i handel, gdzie odsetek wynosi po 38%.
Jakie są główne bariery wdrażania AI w małych firmach?
46% małych i mikroprzedsiębiorstw nie rozpoczęło jeszcze analiz dotyczących możliwości wykorzystania AI, a 19% nie widzi żadnych praktycznych zastosowań dla swojej działalności. To wskazuje na brak świadomości potencjału oraz trudności w identyfikacji konkretnych przypadków użycia.
Czy wdrażanie AI jest drogie dla małych firm?
Badanie NBP nie podaje bezpośrednich informacji o kosztach, ale niski odsetek wdrożeń w małych firmach (28%) sugeruje, że dostępność, koszty i skomplikowanie implementacji mogą być barierami. Istnieją jednak coraz tańsze rozwiązania dostosowane do potrzeb małego biznesu.
Na podstawie: wGospodarce. Tekst opracowany redakcyjnie.